POLSKI ZWIĄZEK DZIAŁKOWCÓW OKRĘG PODKARPACKI

KWITNIENIE JAKO PROCES FIZJOOGICZNY

Kwitnienie to jeden z najważniejszych procesów fizjologicznych roślin, który zapewnia ciągłość genetyczną.

Faza kwitnienia rozpoczyna się w momencie kiedy w merystemach zlokalizowanych w wierzchołkach pędu następuje zastąpienie rozwoju wegetatywnego  na rozwój generatywny.

Wówczas zamiast liści i wegetatywnych pędów bocznych roślina zaczyna wytwarzać organy kwiatowe: działki kielicha, płatki korony, pręciki i słupki, a następnie – po zapyleniu i  zapłodnieniu – owoce.

Działka kielicha, to element dolnej (zewnętrznej) części okwiatu zróżnicowanego na kielich i koronę. Płatki korony, to elementy tworzące wewnętrzną część okółka – okwiat. Pręcik, to element kwiatu wytwarzający pyłek - męski organ rozmnażania płciowego roślin nasiennych. Słupek, to element kwiatu, na którego szczycie znajduje się znamię, będące miejscem przyjmowania i kiełkowania pyłku. W dolnej części jest zalążnia, w której rozwija się  żeński organ rozmnażania płciowego roślin nasiennych.

 

 

 

Zdolność do kwitnienia jest uwarunkowana czynnikami wewnętrznymi, np. kondycją zdrowotną rośliny i czynnikami zewnętrznymi, np. długością  dnia lub temperaturą.

I tak z długością dnia związane jest zjawisko fotoperiodyzmu, a z temperaturą – wernalizacji.

Do przejścia ze stadium rozwoju wegetatywnego w fazę wytwarzania kwiatów, roślina potrzebuje określonej liczby godzin ciemności w ciągu jednego lub kilku dni.

Rozróżnia się:

- rośliny dnia krótkiego, które kwitną, gdy w dziennym fotoperiodzie jest przewaga fazy ciemnej (ponad 12 godzin ciemności): np. kukurydza, chryzantemy, astry;

- rośliny dnia długiego, które kwitną, gdy w dziennym fotoperiodzie jest przewaga fazy jasnej (ponad 12 godzin światła): np. szpinak, sałata, rzodkiewka, hortensja, groch, burak;

- rośliny o wymaganiach mieszanych;

- rośliny fotoperiodycznie obojętne: np. pomidor, ogórek, słonecznik.

Wernalizacja to procesy biochemiczne zachodzące pod wpływem temperatury od ok. 0°C do 10°C u wielu roślin ozimych, co ma bezpośredni wpływ na ich kwitnienie. W warunkach naturalnych wernalizacja zachodzi u roślin w ciągu zimy. Wernalizację sztuczną osiąga się, poddając namoczone nasiona działaniu niskiej temperatury. 

Zimowego chłodu (wernalizacji) aby zakwitnąć potrzebują rośliny:

- dwuletnie: np. marchew, pietruszka, seler, naparstnica,

- ozime: np. żyto, rzepak,

- cebulowe i byliny: np. tulipany, żonkile, krokusy, piwonie,

- drzewa i krzewy owocowe ze strefy umiarkowanej: np. jabłonie.

 

Ciekawostką w świecie kwiatów, może być fakt, że największym kwiatem  jest bukietnica Arnolda, zwana też raflezją, występująca w lasach równikowych na Borneo i Sumatrze. Kwiat ten osiąga do 1 m średnicy i 10 kg wagi. Kwitnie jedynie przez 5 do 7 dni raz na kilka lat i  wydziela zapach gnijącej padliny, by przywabić zapylające go muchy.

 

 

tekst, rysunek, zdjęcia   

Wioletta Maziarz

Instruktor ds. Ogrodniczych